Ebeveyn danışmanlığı, çocuğun davranışını anlamak ve evde uygulanabilir bir tutum kurmak için ebeveynle yürütülen bir çalışmadır. Çocuğun seansa gelmesi çoğu zaman gerekmez — değişimin büyük bölümü evdeki günlük etkileşimde gerçekleşir.
"Her sabah aynı kavga." "Ne desem duymuyor." "Kardeşine karşı bu kadar sertti hep, ama son aylarda arttı." Bu cümleleri kuran ebeveynlerin çoğu, çocuğunda bir sorun olup olmadığından emin değil. Bilmek istedikleri şey genellikle daha basit: ne yapmalıyım?
Ebeveyn danışmanlığı tam bu soruya çalışır. Çocuğu değerlendirmeye almadan önce, evde neyin denendiğine ve neden işe yaramadığına bakar. Çoğu zaman bir tanı değil, bir tutum değişikliği gerekir.
Ebeveyn danışmanlığı, psikologla ebeveynin birlikte yürüttüğü, çocuğun davranışını anlamaya ve evdeki tutumu yeniden kurmaya odaklanan bir çalışmadır. Çocuk terapisiyle iç içe geçebilir: merkezimizde çocukla yürütülen bir süreç çoğu zaman ebeveyn görüşmelerini de kapsar, çünkü ailenin süreci desteklemesi sonucu doğrudan etkiler.
Ama danışmanlık tek başına da yürütülebilir. Bir çocuğun terapiye ihtiyacı olmadığı, asıl değişmesi gerekenin evdeki bir döngü olduğu durumlar hiç de az değildir.
Görüşmelerin konusu çoğunlukla gündelik ve somut oluyor:
Sınırlar ve kurallar
Duygu ve davranış
Günlük düzen
Kardeş ilişkileri
Ebeveyn olarak siz
Geçiş dönemleri
Ebeveyn danışmanlığı, ebeveyn terapisi değildir
Görüşmenin odağı sizin kendi terapi süreciniz değil, çocuğunuzla kurduğunuz ilişkidir. Bu sırada kendi büyüme geçmişinizin bugünkü tepkilerinizi nasıl etkilediği elbette konuşulur — ama çalışma oradan devam etmez. Kendi süreciniz için ayrı bir alan gerektiğini birlikte fark ederseniz, bireysel terapi bunun için ayrı bir çerçevedir.
Üçü de aynı ailenin içinde çalışır ama odakları farklıdır:
Odada ebeveyn vardır. Odak, çocuğun davranışını anlamak ve evde uygulanabilir bir tutum kurmaktır. Çocuğun katılması gerekmez. Genellikle en kısa süren çalışmadır.
Odada çocuk vardır. Odak, çocuğun kendi duygusal dünyasıdır ve çalışma yaşa uygun yöntemlerle — oyun, çizim, hikâye — yürür. Ebeveyn görüşmeleri sürece eşlik eder. Ayrıntısı çocuk psikoloğu yazısında.
Odada ailenin tamamı vardır. Odak tek bir kişi değil, üyeler arasındaki etkileşim örüntüleridir. Sorun bir kişide değil aradaki ilişkide görünüyorsa aile terapisi daha uygun bir çerçevedir.
Süreç çoğunlukla şu sırayı izler:
Sizi ve çocuğunuzu tanımaya çalışırız. Neyin ne zaman başladığı, evde nelerin denendiği, ne işe yaradığı ve neyin durumu kötüleştirdiği konuşulur. Bu görüşme değerlendirme amaçlıdır; çıkışta bir eylem listesi verilmez.
Davranışın önündeki ve sonrasındaki an incelenir. Çoğu zaman fark edilmeyen bir düzen çıkar ortaya — belirli bir saatte, belirli bir cümleden sonra tekrarlayan bir döngü. Bunu görmek, çözümün yarısıdır.
Kitaptaki doğru yöntem değil, sizin evinizde sürdürebileceğiniz yöntem aranır. Uygulanamayan bir öneri işe yaramaz; bu yüzden öneriler sizin çalışma saatlerinize, kardeş sayınıza ve enerjinize göre şekillenir.
İki görüşme arasında denersiniz, sonra birlikte bakarız. İşe yaramayan kısım utanılacak bir başarısızlık değil, bilgi kaynağıdır — hangi varsayımın yanlış olduğunu gösterir.
Ne zaman başvurmalı?
Bir zorluk haftalardır sürüyorsa, evde denedikleriniz sonuç vermiyorsa, aynı tartışma her gün tekrarlıyorsa ya da çocuğunuzla ilişkinizin gerginleştiğini hissediyorsanız bir görüşme yararlı olur. Ciddi bir tablo beklemek gerekmez; erken gelen sorular çoğu zaman daha kısa sürede yanıtlanır.
Bir çocuğun davranışı, içinde bulunduğu ilişki ağından bağımsız okunamaz. Bu yüzden ebeveynle yürütülen bir çalışma, çocuğa hiç dokunmadan da çocuğun günlük yaşamını değiştirebiliyor.
Gazimağusa'da ebeveyn danışmanlığını çocuk psikolojisi çalışmalarımızın bir parçası olarak yürütüyoruz; ergenlik dönemi için ergen psikolojisi, ailenin tamamıyla çalışılması gereken durumlar için aile terapisi sayfasına bakabilirsiniz.
Son güncelleme:
Evet, görüşmelerin önemli bir kısmı yalnız ebeveynle yürür. Çocuğun seansa katılması her zaman gerekmez; özellikle küçük yaşlarda değişimin büyük bölümü evdeki tutumlar üzerinden gerçekleşir. Çocuğun sürece katılmasının yararlı olacağı durumlarda bunu birlikte değerlendiririz.
Aile terapisinde ailenin tamamı odada olur ve çalışma üyeler arasındaki etkileşim örüntüleri üzerinden yürür. Ebeveyn danışmanlığında ise ebeveynle çalışılır; odak, çocuğun davranışını anlamak ve evde uygulanabilir bir tutum kurmaktır. İkisi kimi zaman arka arkaya kullanılır.
Belirli bir konuya odaklanan çalışmalar çoğu zaman birkaç görüşmede sonuç verir. Uyku düzeni, sınır koyma ya da kardeş kıskançlığı gibi konularda 3-6 görüşme sık görülen bir aralıktır. Uzun süredir devam eden ya da birden fazla alanı etkileyen tablolarda süreç daha uzun olabilir.
Mümkünse birlikte gelmek yararlı olur, çünkü evde iki farklı tutum çocuk için en zorlayıcı durumlardan biridir. Ancak bu bir şart değil; tek ebeveynle de verimli çalışılır. Ayrı yaşayan ebeveynlerde görüşmelerin nasıl yürütüleceği baştan konuşulur.
Hayır. Çalışmanın amacı hata bulmak değil, işe yaramayan bir döngüyü görünür kılmak. Çoğu ebeveyn zaten elinden geleni yapıyor; sorun genellikle niyette değil, denenen yöntemin o çocukta karşılık bulmamasında oluyor. Görüşmede bunun neden böyle olduğuna bakılır.
Evet, ergenlik döneminde ebeveyn danışmanlığı sık başvurulan bir yol. Genç seansa gelmek istemediğinde bile ebeveynle yürütülen çalışma evdeki iletişimi değiştirebilir. Bu dönemde sınır koymanın ve alan tanımanın dengesi görüşmelerin en sık konusudur.
Emin olmasanız da yazabilirsiniz. Birlikte bakarız.
WhatsApp'tan yazın